Het Zuidertransept

In 1954 is in het zuidertransept een gebrandschilderd raam aangebracht met vijf belangrijke gebeur­­tenissen, die in Dordrecht hebben plaatsgevonden.

1. De bevrijding van Dordrecht in 1572 door de Watergeuzen - links en rechts in het benedengedeelte van het raam staan de aanvoerders Lumey, graaf Van der Mark en Barthold Entens van Mentheda.

2. De deelname van Willem van Oranje aan het Heilig Avondmaal in de Grote Kerk van Dordrecht op 21 maart 1574.

3. De eerste Vrije Statenvergadering onder voor­zitterschap van Marnix van Sint Aldegonde, in 1572 gehouden in het voormalige Augustijner klooster. Op deze vergadering kwamen steden bijeen die zich hadden geschaard achter Willem van Oranje in de strijd tegen Spanje. Onbedoeld leidde dit tot de stichting van de Republiek der Verenigde Nederlanden. 

De steden die aan de Vrije Statenvergadering hebben deelgenomen zijn op het raam weergegeven door middel van hun wapen. De wapens zijn verbonden door de spreuk Concordia res parvae crescunt (Eendracht maakt ook de kleinen groot).

4. Boven de stadswapens staan de hoofdpersonen van de in Dordrecht gehouden Nationale Synode 1618/1619. Van links naar rechts zijn dat Prins Maurits; zijn neef, de Friese stadhouder Willem Lodewijk; de hofprediker Johannes Uitenbogaerdt; professor Franciscus Gomarus; de voorzitter van de synode Johannes Bogerman (links, met opgeheven handen) en (linksonder) de remonstranten Episcopius; Niellius; Johan van Oldebarnevelt; Hugo de Groot (in zijn hand houdt hij de ´Resolutie tot vrede der Kerken´) en professor Jacobus Arminius, hoewel deze reeds in 1609 op negenenveertig-jarige leeftijd was overleden.

5. De vertaling van de Bijbel vanuit de grondtalen. Deze Bijbel, de zogenaamde Statenbijbel, heeft veel invloed gehad op de Nederlandse taal.