29-6-2019 – Toeristenconcert door Adrie van Manen op het Kam-orgel

zaterdag 29 juni 2019 15.30 uur

PROGRAMMA

‘Bach – maar dan anders’

1. Johannes Brahms (1833-1897)
Preludium en fuga in a (WoO 9)

2. Peter C. de Jong (1959)
Psalmen, gespiegeld aan Bach
a. Psalm 62 (met citaten uit BWV 588)
b. Psalm 43 (met citaten uit BWV 143)

3. Arie J. Keijzer (1932)
a. Psalm 38
b. Psalm 26

4. Johann Sebastian Bach (1685-1750), arr. Virgil Fox (1912-1980)
a. Arioso (BWV 156)
b. Nun danket alle Gott (BWV 79)

TOELICHTING OP HET PROGRAMMA
Veel componisten na Bach werden en worden geïnspireerd door zijn muziek. Brahms goot zijn virtuoos Preludium en fuga in a in een barok-vormschema, maar voegde wel romantische elementen toe.

Peter de Jong combineert citaten van Bachs muziek met de melodieën van het Geneefs psalter. De tekst van Psalm 62 wordt geïllustreerd in een rustige bewerking.
Psalm 43 daarentegen vraagt om een uitbundige bewerking, met ‘opgaande’ motieven. Let u bij het luisteren op de fermate bij ‘eindeloos verheugt’.

Psalm 62
Doch gij, mijn ziel, het ga zo 't wil,
Stel u gerust, zwijg Gode stil;
Ik wacht op Hem; Zijn hulp zal blijken.
Hij is mijn rots, mijn heil in nood,
Mijn hoog vertrek; Zijn macht is groot;
Ik zal noch wank'len, noch bezwijken.

Psalm 43
Dan ga ik op tot Gods altaren,
Tot God, mijn God, de bron van vreugd;
Dan zal ik, juichend, stem en snaren
Ten roem van Zijne goedheid paren,
Die, na kortstondig ongeneugt',
Mij eindeloos verheugt.

Arie J. Keijzer (oud-organist van deze kerk) gebruikt - net zoals Bach dat deed - de seufzer-figuren om het zuchten en klagen van koning David uit te beelden. In de bewerking over Psalm 38 hanteert Keijzer een neo-romantisch klankidioom.
In het neo-barokke trio (een heel andere klankwereld dan de neo-romantiek) over Psalm 26 wordt het wandelen van de kinderen van God uitgebeeld.

Psalm 38
Groot en eeuwig Opperwezen,
Zeer te vrezen,
Straf mij in Uw gramschap niet;
Toon mij toch, dat Uw kastijden,
In mijn lijden,
Uit geen grimmigheid geschiedt.

Psalm 26
O HEER’, doe Gij mij recht;
Ik wandel als Uw knecht,
En vind mijn lust in Uw gebod.
Ik blijf op U betrouwen;
Op U, mijn rotssteen, bouwen:
Ik zal niet wank'len, grote God.

Virgil Fox was een Amerikaans organist, vooral bekend om zijn flamboyante orgelconcerten met muziek van Bach.
Fox arrangeerde Bachs orkestmuziek voor orgel. Het Arioso kreeg een introvert romantisch jasje, inclusief zwelkast-gebruik. Het ‘Nun danket…’ werd onder de handen van Fox een uitbundig en feestelijk arrangement dat op een krachtige manier de tekst van het lied uitbeeldt.

Nun danket alle Gott
Mit Herzen, Mund und Händen,
Der große Dinge tut
An uns und allen Enden,
Der uns von Mutterleib
Und Kindesbeinen an
Unzählig viel zugut
Bis hierher hat getan.